"Αγιον Ορος" Χριστιανικό Ορθόδοξο Φόρουμ

Παιδαγωγική Ανθρωπολογία - Αγ. Ιωάννου Χρυσοστόμου
Βασιλείου Χαρώνη - Ουρανίας Λαναρά


ΜΑΘΗΣΗ

ΔΕΝ ΑΡΚΕΙ ΜΟΝΗ Η ΑΝΑΓΝΩΣΗ• ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΜΑΘΗΣΗ

4167. Δεν αρκεί λοιπόν μόνη η ανάγνωση, αν δεν προστεθεί και η γνώση. Γιατί, όπως ακριβώς αν κάποιος τρέφεται βέβαια, αλλά δεν χωνεύει, δεν θα ζήσει ποτέ, έτσι αν κάποιος διαβάζει, αλλά δεν καταλαβαίνει τίποτα από όσα αναφέρονται εκεί, δεν θα βρει την αλήθεια.


ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΥΠΑΡΧΟΥΝ ΟΡΙΑ ΣΤΟ ΧΡΟΝΟ ΤΗΣ ΜΑΘΗΣΗΣ ΚΑΘΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟΥ

4168. Οι διδασκόμενοι δεν διαθέτουν ισόβια τον καιρό τους για τη μάθηση• αν πάντοτε μαθαίνεις δεν θα μάθεις ποτέ. Μην έρχεσαι μ’ αυτή τη διάθεση, ότι θα είσαι πάντοτε μαθητής, γιατί τότε δεν θα γνωρίσεις ποτέ το αντικείμενο της μαθήσεως, αλλά θα έρχεσαι για να μάθεις τέλεια τη διδασκαλία, ώστε να είσαι σε θέση να διδάξεις και άλλον. Στις τέχνες δεν παρακολουθούν όλοι ορισμένο καιρό τα μαθήματα και την εκπαίδευση που απαιτούν γενικά όλες οι τέχνες; Έτσι ορίζουμε όλοι ορισμένο χρόνο για την εκμάθηση. Αν όμως μένετε ισόβιοι μαθητές, αυτό είναι απόδειξη ότι δεν έχετε μάθει τίποτε. Πες μου, αν πάνε μερικοί στο γραμματοδάσκαλο και εξακολουθούν πάντοτε να ασχολούνται με την εκμάθηση της πρώτης ανάγνωσης, δεν θα κουράσουν πολύ το δάσκαλο;


Η ΜΑΘΗΣΗ ΝΑ ΠΡΟΧΩΡΕΙ ΠΡΟΟΔΕΥΤΙΚΑ

4169. Σταμάτα και μη ζητάς να τα μάθεις όλα μαζί, αλλά ήσυχα και σιγά – σιγά. Γιατί ακόμη στέκεσαι στα πρόθυρα, κοντά στα προπύλαια. Γιατί λοιπόν βιάζεσαι να μπεις στα άδυτα και βαθύτερα; Ακόμα δεν παρατήρησες καλά όλα όσα βρίσκονται στην εξωτερική όψη.

ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΟΥΜΕ ΣΤΗ ΜΝΗΜΗ ΤΗΝ ΑΛΛΗΛΟΥΧΙΑ ΤΩΝ ΓΝΩΣΕΩΝ

4170. Έτσι και θα μάθουμε πιο εύκολα αυτά που πρόκειται να λεχθούν και σε μας είναι μικρότερος ο κόπος και σε σας το κέρδος θα είναι μεγαλύτερο, όταν δηλαδή επαναφέρετε στη μνήμη σας αυτά που ελέχθησαν προηγουμένως και έτσι κατόπιν ακούτε αυτά που θα λεχθούν. Γιατί δεν συντελεί λίγο στην κατανόηση των λεγομένων και αυτό, το να γνωρίζει δηλαδή κανείς με ακρίβεια την ακολουθία και συνέχεια των νοημάτων και σκέψεων που ετοιμάζω και αναπτύσσω σε σας. Επειδή λοιπόν δεν είναι δυνατόν να διδαχθούν όλα σε μια μέρα, διδάσκονται κατά τη διάρκεια πολλών ημερών, αφού με τη συνέχεια και την αλληλουχία της μνήμης τα τακτοποιήσετε σε κάποια σειρά και τα τοποθετείστε έτσι μέσα στην ψυχή σας.

ΜΑΘΗΤΕΙΑ

Η ΕΛΛΕΙΨΗ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ ΜΑΘΗΤΕΙΑΣ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΑΝΑΙΣΘΗΣΙΑ

4171. Οι σωματικά άρρωστοι, όσον καιρό ανέχονται τις επισκέψεις των γιατρών, έχουν μεγάλη ελπίδα να γίνουν καλά• όταν όμως κυριευθούν από μανία, κλωτσούν και δαγκώνουν εκείνους που θέλουν να τους απαλλάξουν από την αρρώστιά τους, τότε η αρρώστιά τους γίνεται αθεράπευτη, όχι εξ αιτίας της φύσεως της αρρώστιας, αλλά από την έλλειψη εκείνων που μπορούν να τους απαλλάξουν από τη μανία τους.

Μπράβο Σωτήρη, ευχαριστούμε πολύ για όλα αυτά. Ιδιαίτερα χρήσιμα όλα αυτά ειδικά για γονείς και εκπαδυτικούς.

Ο ΜΑΘΗΤΗΣ

Α΄ ) ΟΙ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΚΑΙ Η ΠΡΟΣΟΧΗ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ, ΓΙΑ ΝΑ ΚΑΡΠΟΦΟΡΗΣΕΙ ΤΟ ΕΡΓΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

4172. Προκειμένου λοιπόν για κείνους που ταξιδεύουν στη θάλασσα, κι αν ακόμη όλοι κοιμούνται και μόνον ο καπετάνιος είναι ξύπνιος, δεν υπάρχει κανένας κίνδυνος, γιατί η επαγρύπνηση του και η τέχνη του αντικαθιστούν όλους και επαρκούν για την προστασία του πλοίου• εδώ όμως στα πνευματικά έργα δεν συμβαίνει το ίδιο, άλλα άπειρες φορές να είναι νηφάλιος ο δάσκαλος, εφόσον οι ακροατές δεν δείχνουν τν ίδια μ’ αυτόν προσοχή, η διδασκαλία του θα καταποντισθεί και θα πάει χαμένη, εφόσον δεν βρίσκει πρόθυμη ψυχή να την αποδεχθεί. Γι’ αυτό, σε κάθε πνευματική διδασκαλία πρέπει να προσέχουμε και να επαγρυπνούμε.


Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΝΑ ΔΕΙΧΝΕΙ ΕΝΔΙΑΦΕΡΟΝ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΤΟΥ

4173. (Απευθύνει το λόγο ο Παύλος), για να δείχνουν μεγάλο ενδιαφέρον οι μαθητές για τους δασκάλους και οι δάσκαλοι να έχουν την ίδια με τον Παύλο φιλοστοργία για τους μαθητές…. Γιατί και ο Παύλος κατοικώντας ολόκληρη την οικουμένη σαν να ήταν ένα σπίτι, τόσο πολύ φρόντιζε για τη σωτηρία όλων, ώστε, αφήνοντας κατά μέρος όλα τα δικά του, δεσμά και θλίψεις και πληγές και στενοχώριες, επόπτευε και ζητούσε καθημερινά να μάθει πως πηγαίνουν τα πράγματα των μαθητών.


ΝΑ ΦΕΡΕΣΤΕ ΣΤΟΡΓΙΚΑ ΣΤΟΥΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΣΑΣ

4174. Αλλά και τα παιδιά πρέπει να είναι φιλόστοργα απέναντι στους δασκάλους τους.


ΝΑ ΑΠΟΔΕΙΚΝΥΕΙ ΜΕ ΕΡΓΑ ΤΗΝ ΚΑΡΠΟΦΟΡΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

4175. Δεν ωφελεί σε τίποτε η ακρόαση, όταν τα έργα που παρουσιάζουμε δεν συμβαδίζουν με τη διδασκαλία.

Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΚΟΥΕΙ ΜΕ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗ ΤΗ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ

4176. Αυτό είναι το καθήκον του μαθητή, να μην εξετάζει με περιέργεια και με διάθεση αμφισβήτησης τα λόγια του δασκάλου του, αλλά να τον ακούει και να πειθαρχεί και να περιμένει τον κατάλληλο καιρό της πραγματοποιήσεών τους… Γιατί, όταν γεννηθεί στην ψυχή το ερώτημα «πως;», τότε μαζί μ’ αυτό γεννιέται και η απιστία, η αμφισβήτηση.

Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΝΑ ΕΜΠΙΣΤΕΥΕΤΑΙ ΚΑΙ ΟΧΙ ΝΑ ΚΑΤΑΚΡΙΝΕΙ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΤΟΥ

4177. Οι μαθητές δεν αρμόζει να επικρίνουν τους δασκάλους τους, αλλά να τους εμπιστεύονται.


Η ΠΡΟΟΔΟΣ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΕΞΑΛΕΙΦΕΙ ΤΟΥΣ ΚΟΠΟΥΣ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

Τον κόπο αυτόν σεις μπορείτε να τον κάμετε είτε ελαφρύ είτε βαρύ. Γιατί, αν μεν αποκρούετε τα λόγια μας, ή δεν τα αποκρούετε μεν δεν τα αποδεικνύετε όμως με έργα, ο κόπος μας θα είναι βαρύς, γιατί κοπιάζουμε άσκοπα και μάταια. Αν όμως προσέχετε και το αποδεικνύετε με έργα, δεν θα αισθανθούμε καθόλου τους ιδρώτες μας. Γιατί ο καρπός που παράγεται από τα έργα, δεν θα αφήσει να φαίνεται το μέγεθος του κόπου.


ΟΙ ΜΑΘΗΤΕΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΠΡΟΣΕΥΧΟΝΤΑΙ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΝΤΕΣ ΔΑΣΚΑΛΟΥΣ ΤΟΥΣ

4179. «Γινόταν συνεχής και θερμή προσευχή για τη διάσωσή του» (του Απ. Πέτρου). Ακούστε ποια ήταν η διάθεση τους απέναντι στους δασκάλους. Στράφηκαν προς την προσευχή, που είναι πραγματικά ακαταμάχητη συμμαχία, σ’ αυτήν κατέφυγαν.


ΝΑ ΔΙΑΤΗΡΕΙ ΑΓΑΘΗ ΑΝΑΜΝΗΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΤΟΥ

4180. Ακούστε, πως θαυμάζονται οι μαθητές που διατηρούν αγαθή ανάμνηση για τους δασκάλους τους• πως μακαρίζονται. Ας τους μιμούμαστε, γιατί ωφελούμε τον ίδιο τον εαυτό μας, όχι τους δασκάλους που αγαπούμε.

Η ΠΡΟΘΥΜΙΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ ΑΥΞΑΝΕΙ ΤΟ ΖΗΛΟ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

4181. Και εμείς λοιπόν, όσο πιο πολύ βλέπουμε το μου σας άγρυπνο και την επιθυμία σας να αυξάνει και τη σκέψη σας να έχει φτερά, τόσο πιο πολύ γινόμαστε προθυμότεροι να σας προσφέρουμε πλουσιότερη διδασκαλία. Γιατί, όσο αφθονότερα σκορπίζουμε σε σας τα πνευματικά αυτά νάματα, τόσο περισσότερο και σε μας αυξάνει η προθυμία για τη δική σας οικοδομή, για την ωφέλεια των ψυχών σας. Γιατί εδώ δεν είναι δυνατόν να συμβεί εκείνο που είναι φυσικό να γίνεται με τα χρήματα. Γιατί εκείνος που έδωσε τα χρήματα στον πλησίον, μείωσε την δική του περιουσία, και όσο περισσότερα θα δώσει, τόσο η περιούσια του μειώνεται. Εδώ όμως συμβαίνει το αντίθετο. Τότε περισσότερο αυξάνει η περιουσία μας, τότε περισσότερο αποδίδει ο πνευματικός αυτός πλούτος, όταν με αφθονία παρέχουμε τη διδασκαλία σε κείνους που θέλουν να την πάρουν.

4182. Τίποτε δεν διεγείρει τόσο πολύ τον ομιλητή και δεν τον οδηγεί σε μεγαλύτερο πλούτο νοημάτων, όσο η προθυμία των ακροατών. Και όπως ακριβώς οι απογοητευμένοι και αδιάφοροι ακροατές κάνουν και τον ικανό ομιλητή οκνηρότερο, έτσι και σεις με τη Χάρη του Θεού, ακόμη κι αν είμαστε πιο άφωνοι από τους λίθους, είσθε ικανοί να διεγείρετε τη δική μας νωθρότητα και να αποτινάξετε τον ύπνο μας και να μας αναγκάσετε να πούμε κάτι χρήσιμο για σας.

4183. Αυτό αυξάνει την προθυμία μας, αυτό διεγείρει τη σκέψη μας, το να γνωρίζουμε δηλαδή, ότι δεν λέμε τα λόγια και τη διδασκαλία μας απλά και τυχαία, αλλ’ ότι τα δέχεσθε με προσεκτική την ακοή και άγρυπνη τη σκέψη.

4184. Αν θυμάστε εκείνα που ήδη ελέχθησαν προηγουμένως και, αν εκείνα που θα σπείρουμε αργότερα, τα δεχθείτε μα μεγαλύτερη προθυμία, και εμείς με περισσότερη προθυμία και αφθονία θα μιλήσουμε για κείνα που χορηγεί η Χάρη του Θεού, όταν δούμε ότι φύτρωσαν και βλάστησαν εκείνα που σπείραμε. Επειδή και ο γεωργός, όταν ιδεί να φυτρώνουν οι σπόροι, εξετάζοντας τα χωράφια με μεγάλη προθυμία, βιάζεται και σπεύδει να σπείρει αμέσως και άλλους σπόρους. Για να κάμετε λοιπόν εμάς τους δασκάλους και σπορείς του λόγου περισσότερο πρόθυμους, δείξτε ότι διαφυλάξατε ασφαλώς όσα μέχρι τώρα σας έχουν λεχθεί.

Όλα πολύ σοφά και χρήσιμα, που θα βρούμε τα κείμενα αυτά ολοκληρωμένα; υπάρχει κάποιος συνδεσμος link?

Έκανα μια έρευνα πριν αρχίσω να γράφω και δεν βρήκα κάτι.... άλλωστε ο συνολικός όγκος ειναι τεράστιος. Θα ακολουθήσουν, Θεού θέλοντος, και άλλα θέματα παρόμοιου ενδιαφέροντος.

Ο ΕΠΙΜΕΛΗΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΕΛΚΥΕΙ ΤΗ ΣΥΜΠΑΘΕΙΑ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

4185. Όταν δούμε τον υπηρέτη μας με μεγάλη επιμέλεια και με πολύ φόβο και τρόμο να εκτελεί τα προστάγματά μας, τότε δείχνουμε σ’ αυτόν μεγαλύτερη εύνοια και συμπάθεια.


Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΣΥΜΠΑΣΧΕΙ ΣΤΑ ΑΤΥΧΗΜΑΤΑ ΤΟΥ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΤΟΥ

4186. Βλέποντας ο Σαμουήλ το δάσκαλό του να πεθαίνει με τον άθλιο εκείνο θάνατο, έπαθε τόση σύγχυση και ταραχή, όση είναι φυσικό να παθαίνει κάθε ευγνώμων και φιλόστοργος μαθητής.
Σημείωση: Αναφέρεται στον πνευματικό δάσκαλο και οδηγό του Σαμουήλ, τον ιερέα Ηλεί, που τιμωρήθηκε από τον Θεό για την υπερβολική του ανοχή προς τους ιερόσυλους γιούς του.


Η ΨΥΧΙΚΗ ΕΠΑΦΗ ΔΑΣΚΑΛΟΥ ΚΑΙ ΜΑΘΗΤΗ ΟΔΗΓΕΙ ΣΤΗΝ ΠΡΟΟΔΟ

4187. Γι’ αυτό ανθούσαν τα πράγματα της Εκκλησίας κατά τους Αποστολικούς χρόνους, γιατί οι μαθητές συνδέονταν τόσο πολύ με τους δασκάλους και οι δάσκαλοι συνδέονταν τόσο πολύ μα τους μαθητές.


Β΄) Ο ΚΑΚΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ

Ο ΟΚΝΗΡΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΦΟΒΑΤΑΙ ΤΟΝ ΔΑΣΚΑΛΟ

4188. Τα ονόματα των δασκάλων προκαλούσαν φόβο στους οκνηρούς μαθητές.


Ο ΚΑΚΟΣ ΜΑΘΗΤΗΣ ΑΠΟΔΙΔΕΙ ΣΤΟ ΔΑΣΚΑΛΟ ΤΗΝ ΑΙΤΙΑ ΤΗΣ ΑΠΟΤΥΧΙΑΣ ΤΟΥ

4189. Τέτοιες είναι οι συνήθειες των αγνωμόνων και οκνηρών δούλων• τις αιτίες των δικών τους σφαλμάτων τις μεταθέτουν πάντοτε στους κυρίους τους.


Η ΑΠΡΟΣΕΞΙΑ ΤΟΥ ΕΜΠΟΔΙΟ ΓΙΑ ΜΙΑ ΑΝΩΤΕΡΗ ΜΑΘΗΣΗ

4190. Πολλές φορές, όταν θέλει ο δάσκαλος να προχωρήσει πάρα πέρα και να ασχοληθεί με πνευματικότερα και ανώτερα μαθήματα, δεν τον αφήνει η απροσεξία των μαθητών.


ΕΙΝΑΙ ΥΠΕΥΘΥΝΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΚΑΡΠΙΑ ΤΗΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑΣ

4191. Ο αδύνατος και άρρωστος είναι φυσικό να ενοχλούνται από τη σύντομη διδασκαλία όσο και από την μακρά, και να θεωρούν τα σαφή και ευκολονόητα ως δυσνόητα

ΤΟ ΜΕΓΑΛΥΤΕΡΟ ΜΕΡΟΣ ΣΤΗΝ ΔΙΔΑΣΚΑΛΙΑ ΠΑΙΖΕΙ Η ΔΕΚΤΙΚΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΜΑΘΗΤΗ

4193. Όταν κανείς ανοίγει αυλάκι σε εύφορη και γόνιμη γη, κι αν ακόμη δε σπείρει άφθονους σπόρους, θα απολαύσει πλούσια σοδειά, γιατί η γονιμότητα, που το έδαφος κρύβει στα σπλάγχνα του, αναπληρώνει την έλλειψη πολλών σπόρων. Το ίδιο γίνεται και όταν σπέρνει κανείς το λόγο σε ψυχές υπάκουες και γεμάτες ευλάβεια• κι αν ακόμη ρίξει λίγους σπόρους διδασκαλίας, θα απολαύσει πλούσια συγκομιδή, αφού την πνευματική φτώχεια του δασκάλου θα την αναπληρώνει η φρονιμάδα και η προθυμία των ακροατών.


ΧΡΗΣΙΜΗ ΣΤΗΝ ΕΚΜΑΘΗΣΗ ΤΕΧΝΗΣ Η ΣΥΓΚΑΤΟΙΚΗΣΗ ΜΑΘΗΤΗ ΚΑΙ ΔΑΣΚΑΛΟΥ

4194. Πολλοί από σας που παρευρίσκεσθε εδώ έχετε δούλους και παιδιά, που όταν πρόκειται να τα παραδώσετε στους δασκάλους των τεχνών, που σεις διαλέγατε, τους απαγορεύετε εντελώς να έρχονται στο σπίτι σας, και αφού τους ετοιμάσετε στρώματα και τροφές και όλα τα άλλα που είναι απαραίτητα για το σκοπό αυτό, τους βάζετε να συγκατοικήσουν με το δάσκαλο, αναγορεύοντας τους να επισκέπτονται το σπίτι σας, ώστε η συνεχής διαμονή τους εκεί να καταστήσει περισσότερο αποτελεσματική τη διδασκαλία, εφόσον καμιά φροντίδα δεν θα διακόπτει την εκμάθηση.


ΑΝΗΣΥΧΟΥΝ ΤΟΥΣ ΜΑΘΗΤΕΣ ΟΙ ΔΟΚΙΜΑΣΙΕΣ ΤΩΝ ΔΑΣΚΑΛΩΝ ΤΟΥΣ

4195. Οι δοκιμασίες των δασκάλων ανησυχούν τους μαθητές… Γιατί ο στρατιώτης δεν ανησυχεί τόσο στις δικές του δοκιμασίες, όσο όταν ιδεί το στρατηγό του χτυπημένο.


Αμην.