Στενή η Πύλη... [αρετές - κακίες]

[Ionas]

Χωρίς συντριβή καρδιάς είναι αδύνατο να απαλλαγείς από την κακία. Δίνει συντριβή στην καρδιά η εγκράτεια από τα τρία αυτά:Ύπνο, τροφή και σωματική ανάπαυση. Η αφθονία αυτών φέρνει τρυφή και ηδονική ζωή, και αυτά δέχονται τους πονηρούς λογισμούς και είναι αντίθετα στην προσευχή και στην πρέπουσα διακονία.

Άγιος Μάρκος ο Ασκητής « Τα 226 κεφάλαια περί αυτών που νομίζουν ότι
δικαιώνονται από τα έργα τους.

[Ionas]

Κι όπως λέγεται ότι η γυναίκα του Δαρείου ήταν από όλες τις βασίλισσες πολύ ομορφότερη… Αλλά ο Αλέξανδρος, όπως φαίνεται, θεωρώντας βασιλικότερη αρετή την εγκράτεια από την νίκη εναντίον των εχθρών, ούτε αυτές ακούμπησε, ούτε γνώρισε άλλη γυναίκα πριν από το γάμο του εκτός από τη Βαρσίνη.

Πλουτάρχου «Αλέξανδρος-Ιούλιος Καίσαρας»

[Ionas]

Άγιος Κασσιανός ο Ρωμαίος “Περί τού πνεύματος τής πορνείας και τής σαρκικής επιθυμίας”


Ο αγώνας που έχομε νά κάνομε είναι εναντίον τού πνεύματος τής πορνείας και τής σαρκικής επιθυμίας, ή οποία επιθυμία αρχίζει από τή μικρή ηλικία νά ενοχλεί τόν άνθρωπο. Ό αγώνας αυτός είναι μεγάλος και δύσκολος και έχει δύο μέτωπα. Γιατί ένώ τά αλλά ελαττώματα κάνουν τή μάχη μόνο μέσα στην ψυχή, ό σαρκικός πόλεμος είναι διπλός, καί στην ψυχή και το σώμα. Και γι αυτό πρέπει να αναλάβομε διπλό πόλεμο. Γιατί δέν είναι αρκετή ή σωματική νηστεία για να αποκτήσουμε την τέλεια σωφροσύνη καί αληθινή αγνεία, αν δέν ακολουθεί καί συντριβή καρδιάς καί πυκνή προσευχή προς τόν Θεό καί συχνή μελέτη τών Γραφών καί κόπος καί εργασία τών χεριών, τά όποια μπορούν νά αναστέλλουν τις ακατάστατες ορμές τής ψυχής καί νά ανακαλούν τήν ψυχή από τις αισχρές φαντασίες. Προπάντων βοηθά η ταπείνωση τής ψυχής, χωρίς τήν οποία ούτε τήν πορνεία, ούτε άλλο πάθος μπορεί κανείς νά νικήσει. Πρώτα—πρώτα λοιπόν πρέπει μέ κάθε προσοχή νά φυλάγει κανείς τήν καρδιά του άπό ρυπαρούς λογισμούς. Γιατί άπό τήν καρδιά βγαίνουν —όπως είπε ό Κύριος— διαλογισμοί πονηροί, φόνοι, μοιχείες, πορνείες καί τά λοιπα Καί ή νηστεία δέν έχει διαταχθεί μόνον γιά κακοπάθεια τού σώματος, αλλά καί γιά τήν προσοχή καί νηφαλιότητα τού νού, γιά νά μή σκοτιστεί ό νους από τήν πολυφαγία καί γίνει αδύνατος στην επιτήρηση τών λογισμών. Πρέπει λοιπόν όχι μόνο στή σωματική νηστεία νά βάζομε όλη τήν επιμέλεια μας, αλλά καί στην προσοχή τών λογισμών καί στην πνευματική μελέτη, χωρίς τά οποία είναι αδύνατο νά ανέβομε στο ύψος τής αληθινής αγνείας καί καθαρότητας. Πρέπει λοιπόν νά καθαρίζομε πρώτα, σύμφωνα μέ τήν εντολή τού Κυρίου, τό εσωτερικό τού πιάτου καί τού ποτηριού, γιά νά γίνει καί τό εξωτερικό τους καθαρό.
Γι' αυτό ακριβώς, άν υπάρχει μέσα μας ή φροντίδα νά πολεμήσομε νόμιμα καί νά στεφανωθούμε, αφού νικήσομε τό ακάθαρτο πνεύμα τής πορνείας, νά μήν έχομε θάρρος στή δική μας δύναμη καί άσκηση, άλλα στή βοήθεια τού Κυρίου μας καί Θεού. Γιατί δέν παύει ό άνθρωπος νά πολεμείται από αυτό τό πνεύμα, μέχρις ότου πιστέψει αληθινά ότι όχι μέ τή δική του επιμέλεια καί τό δικό του κόπο, αλλά μέ τή βοήθεια τού Θεού ελευθερώνεται από αυτή τήν αρρώστια καί ανεβαίνει στο ύψος τής άγνείας. Καί αυτό είναι υπόθεση πάνω από τή φύση• κατά κάποιο τρόπο υπερβαίνει τό σώμα εκείνος πού έχει υποτάξει τους ερεθισμούς τής σάρκας καί τις ηδονες της. Καί γι αυτό είναι αδύνατον ό άνθρωπος (γιά νά τό πώ έτσι) μέ τά δικά του φτερά νά πετάξει προς τό υψηλό καί ουράνιο βραβείο τής αγιοσύνης καί νά γίνει μιμητής τών Αγγέλων, αν δέν τόν σηκώσει ή χάρη τοΰ Θεού άπό τή γή καί τή λάσπη. Γιατί μέ καμιά άλλη αρετή οί άνθρωποι μέ τι σάρκα πού φέρουν δέν εξομοιώνονται περισσότερο μέ τους αγγέλους, όσο με τήν αρετή τής σωφροσύνης (εγκράτειας). Μέ τήν αρετή αυτή, ένώ βρίσκονται ακόμη στη γή, έχουν τό πολίτευμα στους ουρανούς, κατά τόν Απόστολο..
Δείγμα τού ότι αποκτήσαμε τελείως αυτή τήν αρετή είναι νά μή προσυλώνεται ή ψυχή κατά τόν υπνο σέ καμία εικόνα αισχρής φαντασίας

[Ionas]

ΓΕΡΟΝΤΑΣ ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ «Οικογενειακή ζωή - Λόγος Δ`»

Ο Θεός « εποίησε τα πάντα, καλά λίαν ». Ο άνδρας νιώθει μια φυσική έλξη προς την γυναίκα και η γυναίκα προς τον άνδρα. Αν δεν υπήρχε αυτή η έλξη, ποτέ δεν θα ξεκινούσε κανείς να κάνη οικογένεια... Πάντως σε όλους τους ανθρώπους έχει δοθή από τον Θεό η δυνατότητα να φθάσουν στην απάθειαν , αν αγωνισθούν με φιλότιμο. Δεν δικαιολογούνται οι έγγαμοι , επειδή ακολούθησαν τον έγγαμο βίο , να ξεχνούν ότι ο άνθρωπος δεν είναι μόνο σάρκα , αλλά είναι και πνεύμα , και να αφήνουν τον εαυτό τους αχαλίνωτο. Πρέπει να αγωνίζονται να υποτάξουν την σάρκα στο πνεύμα. Αν προσπαθούν να ζουν πνευματικά , με την καθοδήγηση του Πνευματικού τους , θα αρχίσουν να γεύωνται σιγά-σιγά και ανώτερες χαρές , πνευματικές , ουράνιες , και δεν θα αναζητούν τις σαρκικές. Έχουν υποχρέωση να αγωνίζωνται να εγκρατεύωνται , για να μην μεταδώσουν το σαρκικό πάθος στα παιδιά τους. Ένα παιδάκι, που οι γονείς του έχουν πολύ σαρκικό φρόνημα , έχει από μικρό τέτοιες τάσεις , γιατί παίρνει το σαρκικό φρόνημα από αυτούς. Στην αρχή αυτό είναι απαλό , όπως όλα τα κληρονομικά πάθη – σαν την τσουκνίδα που, μόλις φυτρώνη , είναι απαλή και μπορείς να την πιάσης , ενώ , όταν μεγαλώση , τσιμπάει- και μπορεί να θεραπευθή από έναν καλό Πνευματικό , που έχει διάκριση. Αν όμως δεν το κόψη στην μικρή ηλικία , θα χρειασθή πολύ να αγωνισθή , όταν μεγαλώση , για να το κόψη.

[Ionas]

ΤΑΠΕΙΝΩΣΗ


Άγιος Μάρκος ο Ασκητής «Περί Πνευματικού Νόμου»


Εκείνος που έχει κάποιο πνευματικό χάρισμα και συμπαθεί εκείνους που δεν έχουν, με τη συμπάθεια φυλάγει το χάρισμα. Ο αλαζόνας και υπερήφανος θα το χάσει από τους αλαζονικούς λογισμούς του.
Το στόμα του ταπεινόφρονα λέει την αλήθεια. Εκείνος που αντιλέγει στην αλήθεια είναι όμοιος με τον υπηρέτη εκείνον που ράπισε τον Κύριο στο πρόσωπο.
Μη γίνεις μαθητής εκείνου που επαινεί τον εαυτό του, για να μη μάθεις υπερηφάνεια αντί ταπείνωση.

[Ionas]

Αγίου Διαδόχου Φωτικής «Τα 100 πρακτικά κεφάλαια»


Η ταπεινοφροσύνη είναι κάτι πού δύσκολα κανείς αποκτά, γιατί όσο μεγάλο πράγμα είναι, τόσο μέ πολλούς αγώνες κατορθώνεται. Όμως έρχεται μέ δύο τρόπους σ' εκείνους πού μετέχουν στή θεία γνώση. Όταν δηλαδή ο αγωνιστής τής ευσέβειας βρίσκεται σε μιά μέση κατάσταση της πνευματικής πείρας, τότε έχει κάπως ταπεινότερο τό φρόνημα η λόγω ασθένειας του σώματος, ή εξαιτίας εκείνων πού χωρίς λόγο εχθρεύονται όσους αγωνίζονται γιά τή δικαιοσύνη, ή εξαιτίας τών πονηρών λογισμών. Όταν όμως ο νους μέ πολλή αίσθηση καί πληροφορία καταφωτιστεί από τή θεία χάρη, τότε η ψυχή έχει τήν ταπεινοφροσύνη σαν φυσική, γιατί καθώς τρέφεται πλούσια από τη θεία αγαθότητα, δέν μπορεί πλέον να φουσκώνει τήν έπαρση τής φιλοδοξίας, ακόμη καί αν εργάζεται ακατάπαυστα τις εντολές τού Θεού, καί μάλλον νομίζει τόν εαυτό της κατώτερο άπ' όλους, γιατί έχει έρθει σέ κοινωνία μέ τή θεία επιείκεια. Η πρώτη εκείνη ταπεινοφροσύνη έχει συνήθως λύπη και στενοχώρια, ενώ η δεύτερη έχει χαρά καί συστολή γεμάτη σοφία. Γι αυτό —όπως είπα— η πρώτη έρχεται σ' εκείνους που βρίσκονται στό μέσο τών αγώνων, ενώ η άλλη αποστέλλεται σ' εκείνους πού πλησιάζουν τήν τελειότητα. Γι' αυτό η πρώτη πολλές φορές αλλοιώνεται από τις βιοτικές επιτυχίες, ενώ η άλλη, και αν τής προσφέρουν όλες τις βασιλείες τού κόσμου, δέν επηρεάζεται, ούτε αισθάνεται διόλου τά φοβερά βέλη τής αμαρτίας. Γιατί αφού είναι ολόκληρη πνευματική, αγνοεί οπωσδήποτε τις σωματικές δόξες. Πρέπει όμως ο αγωνιστής μέ κάθε τρόπο να περάσει από τήν πρώτη γιά να φτάσει στή δεύτερη• γιατί αν η χάρη δε μαλακώσει προηγουμένως μέ τήν πρώτη το αυτεξούσιο μας, γιά νά μας δοκιμάσει μέσω τών παιδαγωγικών θλίψεων, δέ μας χαρίζει τή μεγαλοπρέπεια τής τέλειας ταπεινοφροσύνης.

[Ionas]

Αββάς Ησαϊας ο Αναχωρητής Γεροντικό

Όποιος απόκτησε ταπεινοφροσύνη, γράφει ο Αββάς Ησαϊας ο Αναχωρητής, δεν έχει γλώσσα για να ελέγχη τον πλησίον του ούτε μάτια για να κυττάζη τα ελαττώματά του ούτε αυτιά για ν’ ακούση όσα δεν ωφελούν την ψυχή του. Ο ταπεινόφρων δεν έχει με κανένα διαφορές, προσέχει τον εαυτό του και κλαίει τις αμαρτίες του. Είναι ειρηνικός και τηρεί με ακρίβεια όλες τις θείες εντολές.
Αλλού πάλι συμβουλεύει:
Συνήθισε τη γλώσσα σου, αδελφέ, να λέγη εύκολα «συγχώρησον» και γρήγορα θα γεννηθή στην καρδιά σου ταπεινοφροσύνη. Αγάπησε αυτή την αρετή και είναι ικανή να σε προφυλάξη από πολλές αμαρτίες.

[Ionas]

Αββά Ισαάκ του Σύρου

«Περί των ζώντων παρά τω Θεώ και διερχομένων πάσας τας ημέρας της ζωής αυτών εν γνώσει»

Η ψυχή, η οποία ασχολείται με την εργασία της αρετής και ζει μετά ακριβούς πολιτείας και φόβου Θεού, δεν δύναται να μένη καθ’ ημέραν ανευ λύπης∙ διότι οι αρετές είναι ενωμένες με τη λύπη, και όποιος δεν δέχεται ευχαρίστως τις θλίψεις, αυτός χωρίζεται βεβαίως από την αρετή. Εάν επιθυμείς την αρετή, παράδωσε τον εαυτό σου σε κάθε θλίψη και στενοχώρια∙ επειδή οι θλίψεις γεννούν την ταπείνωση. Δεν θέλει ο Θεός να ευρίσκεται η ψυχή χωρίς φροντίδες, και όποιος θέλει να είναι αμέριμνος, με τη θέλησή του βρίσκεται μακράν του θελήματος του Θεού. Φροντίδα όταν λέμε, δεν εννοούμε την περί τα σωματικά, αλλά τη φροντίδα εκείνη η οποία καταπονεί και μαραίνει τους αγωνιζόμενους στα επαινετά έργα της αρετής.

[Ionas]

Γέροντος Παϊσίου του Αγιορείτου «Επιστολές»

Γι αυτό αδελφέ μου, μη ζητάς τίποτε άλλο στην προσευχή σου εκτός από τη μετάνοια, ούτε φώτα ούτε θαύματα ούτε προφητείες ούτε χαρίσματα καθόλου παρά μετάνοια. Η μετάνοια θα σου φέρη την ταπείνωση, η ταπείνωση θα σου φέρη τη Χάρη του Θεού, και ο Θεός θα σου έχη μέσα στη Χάρη Του ότι χρειάζεται για τη δική σου σωτηρία και ότι άλλο, σε περίπτωση που χρειασθεί, για να βοηθήσης μία άλλη ψυχή.

[Ionas]

Γεροντικό «Όσιος Μακάριος»

Καθώς γύριζε στο κελλί του μια μέρα ο όσιος Μακάριος, φορτωμένος φοινικόφυλλα για το εργόχειρό του, τον σταμάτησε ο διάβολος, έτοιμος να του επιτεθή, αλλά δεν μπορούσε. Μία ακατανίκητη δύναμη τον εμπόδιζε.
- Πολύ μ’ έχεις βασανίσει, Μακάριε, του φώναξε άγρια. Τόσα χρόνια σε πολεμώ και δεν μπορώ να σε ρίξω. Και τι περισσότερο από μένα κατορθώνεις εσύ; Νηστεύεις τάχα; Αμ’ εγώ ποτέ δεν τρώγω. Αγρυπνείς; Εγώ ούτε καν έχω ανάγκη από ύπνο. Ένα μόνο φοβερό έχεις που με τρομάζει.
- Ποιο είναι αυτό; Ρώτησε με ενδιαφέρον ο Όσιος.
- Η ταπεινοφροσύνη, ομολόγησε θέλοντας και μη ο διάβολος και εξαφανίστηκε.