Περί νηστείας και εγκράτειας

[smarti]

ΠΕΡΙ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΚΑΙ ΕΓΚΡΑΤΕΙΑΣ

• “Η νηστεία είναι το θεμέλιο, ο υπερασπιστής και ο φύλαξ όλων των αρετών. Είναι η αρχή της οδού του Χριστιανισμού, η λαμπρότης της σωφροσύνης, η μητέρα της προσευχής, η πηγή της φρονήσεως και η οδηγός όλων των καλών έργων” ’Αγιος Ισαάκ ο Σύρος
• “Αληθινή νηστεία δεν είναι μόνο η αποχή από τα φαγητά, αλλά και η αποχή από τα αμαρτήματα… Νηστεύεις; Δείξε το από τα έργα σου. Εάν δεις πτωχόν, βοήθησε τον. Εάν δεις εχθρόν σου, να συμφιλιωθείς μ’ αυτόν. Εάν δεις φίλον σου να ευδοκιμεί, μη τον φθονήσεις… Ας μη νηστεύει δηλαδή μόνο το στόμα σου, αλλά και τα μάτια σου και η ακοή σου και όλες οι αισθήσεις σου” Άγιος Ιωάννης ο Χρυσόστομος
• “Εάν θέλης να κάνεις ισχυρό το πνεύμα σου, χαλιναγώγησε με νηστεία την σάρκα σου” Μέγας Βασίλειος
• Φαγητόν «όσον δια το ζην και ενεργείν τα σωτηρίας εχόμενα και μη εκλείπειν εκ της αμέτρου νηστείας» ;
• «νηστεία και ακρασία ενάντια αλλήλοις εισίν καθάπερ η ζωή και ο θάνατος» Αγ.Γρηγόριος Παλαμάς
• «Νηστεία προσευχή οιωνεί πτερών γίγνεται αύτη κατά την άνω πορείαν» Μέγας Βασίλειος
• Από τη γαστριμαργία «τίκτεται η ταραχή των λογισμών» Αββά Ισαάκ Σύρος
• «ο κόρος πέφυκεν γεννά ποδάγρας, καρηβαρίας και ετέρας νόσους, η δε νηστεία μήτηρ της ημών υγείας εστίν» Αγ.Γρηγόριος Παλαμάς
• «Δια τούτο το Πνεύμα το Άγιον εθεσμοθέτησεν την ιεράν Τεσσαρακοστήν εν νηστεία και αγρυπνία, ίνα δείξη ημίν ότι ουδέν ούτως ευάρεστον και θεοφιλές ως η νηστεία και η άσκησις» Αγ.Γρηγόριος Παλαμάς
• «Νηστεία ο των αγγέλων βίος έστιν, ο δε χρώμενος ταύτης, αγγελικόν βίον έχει εν εαυτώ» Μ.Αθανάσιος
• «Ο αγαπών τον Θεόν, αγγελικόν βίον διάγει επί της γης, νηστεύων, αγρυπνών, ψάλλων, αεί καλά λογιζόμενος περί πάντων ανθρώπων» Αγ.Μάξιμος ο Ομολογητής
• «Η σύμμετρος και μετά λόγου μετάληψις των τροφών μεταλαμβάνει της υγείας του σώματος και την αγιωσύνην ουκ αφαιρείται» Αγ.Κασσιανός ο Ρωμαίος
• «εάν ενταύθα μη νηστεύσωμεν, μηδέ εγκρατώς ζήσωμεν, εμβληθησόμεθα εις την αφόρητον γέεναν του πυρός, ειδότες ότι ουδέν ούτως νεκροποιούν ως η γαστριμαργία» Αγ.Γρηγόριος Παλαμάς
• "Το γαρ περί την πέψην πλημμελές, ό τοις τρυφώσι αναγκαίως ακολουθεί, τούτο τα σφοδρά νοσήματα τοις σώμασι ενεργάζεται… Αρχαίον δώρον η νηστεία, ου παλαιούμενον και γηράσκον, αλλ’ ανανεούμενον αεί και εις ακμήν επανθούν". Μέγας Βασίλειος
• "Όσοι δε φεύγουσι την νηστείαν, φοβούμενοι μήπως εξ αυτής βλάψωσι την υγείαν των, εκείνοι εισί αμαθείς και ολιγόπιστοι. Αυτοί μη ειδότες ποία έστι η αληθής νηστεία, νομίζουσι ότι νηστεία εστί αποχή μόνον τεσσάρων ή έξ ειδών τροφής… Αλλά τίς εδίδαξε αυτούς ότι η τοιαύτη πολυποικιλία των τροφών, η πολυφαγία έστι νηστείαR πού ανέγνωσαν και ήκουσαν ότι όστις απέχει κρέατος και οψαρίων, εκείνος νηστεύει, κάν τρώγει άλλα πολλά και πολυποίκιλα βρώματα; Άλλο η ποικιλοφαγία, άλλο η νηστεία. Νηστεία εστί η παντελής αφαγία ή μονοφαγία… Η τοιαύτη δε νηστεία ου μόνον ουδέν βλάπτει, αλλά πολλά ωφελεί. Οι ασκηταί και ερημίται τοιαύτην νηστείαν πάντοτε νηστεύουσι και όμως και υγιείς εισί και μακρόβιοι γίνονται. Η τοιαύτη νηστεία εστί δίαιτα πολλά ωφέλιμος. Οι δε σοφοί ιατροί εις αυτήν μάλλον ή εις τα βότανα ελπίζουσι και δι’ αυτής πάμπολλα θεραπεύουσι αρρωστήματα". Κυριακοδρόμιον Νικηφόρου Θεοτόκου
• " Όταν νηστεύετε μη ευρίσκεσθε εις διαμάχην και αντιδικίαν με τους άλλους ανθρώπους, αλλά καταπαύετε πάσαν αφορμήν αδικίας" Ησαίας, νη’, 4-6
• "Νηστεία κατ’ αρχήν είναι το να μη τρώγη τις απολύτως τίποτε, ούτε και ύδωρ να πίνη. Εκκλησιαστικώς νηστεία θεωρείται και το να τρώγη τις άπαξ μόνον της ημέρας, την ενάτην ώραν (3μμ) εσθίων άρτον μόνον και ύδωρ. Λύσις της νηστείας εκκλησιαστικώς είναι το να φάγη τις προ της ενάτης ώρας πλην του άρτου και του ύδατος και άλλα τινά είδη λιτά και ευτελή, όπως επί παραδείγματι όσπρια, λαχανικά, οστρακόδερμα, έλαιον, οίνον και τα τοιαύτα. Κατάλυσις δε της νηστείας είναι το να τρώγη τις από όλα τα φαγώσιμα, ήτοι κρέας, ψάρια, γάλα, τυρόν, ωά, κλπ… Κατά τα Σάββατα και τας Κυριακάς της αγίας Τεσσαρακοστής επιτρέπεται λύσις της νηστείας, δια τούτο αι ημέραι αυταί δεν πρέπει να υπολογίζωνται ως ημέραι νηστείας…". Συναξαριστής Τριωδίου
Παρασκευή της Τυρινής, σελ.160
• "Το ρήμα μαργαίνω σημαίνει κατέχομαι υπό μανίαςR και μάργος λέγετια ο μανιώδης (ο μανιασμένος). Όταν λοιπόν καταλαμβάνη κάποιον η μανία να γεμίση την γαστέρα (κοιλίαν) του, τούτο λέγεται γαστριμαργία (εκ του γαστήρ + μαργαίνω), όπερ σημαίνει μανία κατέχουσα την κοιλίαν. Όταν η εκ του φαγητού προερχομένη ηδονή αφορά τον λαιμον, τότε λέγεται λαιμαργία (εκ των λέξεων λαιμός + μαργαίνω). Από αυτάς λοιπόν πρέπει να φυλάσσεται και να τας αποφεύγη με πάσαν προσοχήν όποιος θέλει να καθαρισθή από τας αμαρτίας του. Διότι αι αμαρτίαι αυταί δεν γίνονται δια την ικανοποίησιν σωματικών αναγκών, αλλά δια την ικανοποίησην κάποιου πάθουςR εάν λοιπόν τας ανεχθή, τότε γίνονται δι’ αυτόν αμαρτήματα. Ανάλογον προς ταύτας είναι το να ζη τις νομίμως με μίαν γυναίκα και το να πορνεύηR η πράξις και εις τας δύο περιπτώσεις είναι η ίδιαR αλλ’ ο σκοπός είναι εκείνος ο οποίος δημιουργεί την διαφοράν του πράγματος. Εις την πρώτην περίπτωσιν ο ανήρ συνέρχεται μετά της γυναικός δια να γεννήση τέκναR εις την δευτέραν περίπτωσιν δια να ικανοποιήση την φιληδονίαν του. Το ίδιον συμβαίνει και με το φαγητόνR άλλο πράγμα είναι το να φάγη τις δια να ικανοποιήση την φυσικήν ανάγκην λήψεως τροφής και άλλο να φάγη δια να δοκιμάση την εκ του φαγητού ηδονήν. Ο σκοπός δια τον οποίον τρώγει τις είναι εκείνος ο οποίος δημιουργεί την αμαρτίαν. Το να τρώγη δε κανείς όσον επιβάλλουν αι σωματικαί του ανάγκαι σημαίνει ότι ούτος ορίζει εις τον εαυτόν του πόσον πρέπει να φάγη καθ’ όλην την ημέραν. Και βλέπει, εάν αυτό το οποίον ώρισε τον εβάρυνε και είναι ανάγκη να αφαιρέση ολίγον εξ αυτού το αφαιρεί, ή εάν δεν ήτο αρκετόν, και δεν εστηρίχθη δια του φαγητού αυτού το σώμα, και είναι ανάγκη να προσθέση ακόμη ολίγον, προσθέτει πράγματι και ούτω ικανοποιεί τας ανάγκας του. Αρκείται λοιπόν ούτος εις το ωρισμένον και τούτο το πράττει όχι δια την εκ του φαγητού ευχαρίστησιν, αλλά δια την διατήρησιν των δυνάμεων του σώματος. Και αυτό δε το οποίον τρώγει κανείς, πρέπει να το τρώγη κατόπιν ευλογίας και να κατακρίνη δια του λογισμού τον εαυτόν του ότι είναι ανάξιος οιασδήποτε παρηγορίας και να μη προσέχη εάν άλλοι τινές, δια κάποιαν ανάγκην του σώματος περιποιούνται εαυτούς και να μη ζητή και αυτός κάποιαν ανάπαυσιν ή να νομίζη ότι ελαφρόν είναι δια την ψυχήν το να διάγη εν αναπαύσει." Αββά Δωροθέου
Λόγος περί των Αγίων Νηστείων
Παρασκευή της Τυρινής
• "Έχομεν όμως ανάγκην όχι μόνον να προσέχωμεν το τί τρώγομεν αλλά και από πάσαν άλλην αμαρτίαν να απέχωμεν, ώστε όπως νηστεύομεν κατά την κοιλίαν κατά τον ίδιον τρόπον να νηστεύωμεν και κατά την γλώσσαν, απέχοντες από πάσαν καταλαλιάν, από το ψεύδος, την αργολογίαν, την λοιδορίαν, από την οργήν και με μίαν λέξιν από πάσαν αμαρτίαν η οποία διαπράττεται δια της γλώσσης Κατά τον ίδιον τρόπον πρέπει να νηστεύουν και οι οφθαλμοί μας και να μη βλέπουν θεάματα μάταια, να μη αυθαδιάζωμεν δια των οφθαλμών, να μη βλέπωμεν κανένα με αναίδειαν και θράσος. Κατά τον ίδιον τρόπον πρέπει να εμποδίζωμεν τας χείρας και τους πόδας ημών από πάσαν κακήν πράξινR και κατ’ αυτόν τον τρόπον νηστεύοντες, νηστείαν ευπρόσδεκτον από τον Θεόν, απέχοντες από πάσαν κακίαν, την οποίαν είναι δυνατόν να διαπράξωμεν με οποιανδήποτε από τας αισθήσεις μας, να προσερχώμεθα κατά την αγίαν ημέραν της Αναστάσεως, όπως είπομεν ήδη, νέοι και καθαροί και άξιοι να κοινωνήσωμεν των αχράντων Μυστηρίων, αφού πρώτον εξέλθωμεν εις προϋπάντησιν του Κυρίου ημών και υποδεχθώμεν αυτόν μετά βαίων και κλάδων και ελαιών, καθήμενον επί πώλου όνου και εισερχόμενον εις την αγίαν πόλιν." Αββά Δωροθέου
Λόγος περί των Αγίων Νηστειών

http://orthodoksi-pisti.blogspot.com/20 ... st_22.html